Jeśli chcesz zacząć przygodę z książkami Wojciecha Chmielarza, najlepszy plan to sięgnąć najpierw po cykl o komisarzu Jakubie Mortce, potem po cykl gliwicki, a następnie po serię z Bezimiennym, przeplatając je osobnymi powieściami jak Żmijowisko czy Rana. Taka kolejność pozwala śledzić rozwój autora od debiutu „Podpalacz” do najnowszej książki „Tam, gdzie zmrok zapada szybciej” z 2026 roku i dobrze poznać jego styl. Jeśli lubisz pojedyncze, zamknięte historie – zacznij od „Żmijowiska” lub „Wyrwy”. Poniżej znajdziesz szczegółową kolejność czytania wszystkich serii i propozycje ścieżek dla różnych typów czytelników.
Od jakiej serii zacząć czytać Wojciecha Chmielarza?
Rok 2012 – wtedy ukazał się „Podpalacz”, debiut Wojciecha Chmielarza i pierwszy tom cyklu o komisarzu Mortce. To naturalny start, jeśli lubisz klasyczne kryminały policyjne, w których śledztwo przeplata się z życiem prywatnym bohatera. Autor, urodzony 21 marca 1984 roku w Gliwicach, od początku konsekwentnie buduje świat, do którego wraca w kolejnych książkach, a seria z Mortką jest jego literackim kręgosłupem.
Inny dobry punkt wejścia to nagradzane powieści jednostrzałowe. „Żmijowisko”, uhonorowane nagrodą „Złoty Pocisk”, pokazuje go jako mistrza thrillerów psychologicznych. Z kolei „Przejęcie”, za które pisarz zdobył Nagrodę Wielkiego Kalibru 2015, rozwija wątki znane z cyklu policyjnego, ale jednocześnie świetnie broni się jako osobna historia.
Jeśli masz ochotę poznać Chmielarza od strony mrocznego, śląskiego klimatu, możesz startować od cyklu gliwickiego. A gdy szukasz czegoś bardziej sensacyjnego, dynamicznego – sprawdzi się seria o Bezimiennym, otwarta powieścią „Prosta sprawa”.
Komisarz Jakub Mortka – w jakiej kolejności czytać?
Cykl o Mortce to wizytówka autora i zarazem jedna z najpopularniejszych polskich serii kryminalnych łączących policyjne procedury, życie prywatne bohaterów i komentarz społeczny. Seria liczy obecnie 7 tomów i konsekwentnie prowadzi czytelnika przez kolejne etapy kariery komisarza. W tej linii twórczości widać też, jak rozwija się warsztat pisarza – od mocnego, ale jeszcze prostszego debiutu, do gęstych, wielowątkowych fabuł.
Komisarz Mortka – książki po kolei
Żeby w pełni śledzić przemiany bohatera i powracające postacie drugoplanowe, najlepiej czytać serię we wskazanej kolejności:
- „Podpalacz” (2012) – debiut i pierwsze śledztwo Mortki w sprawie tajemniczych podpaleń na warszawskim osiedlu, mocno osadzony w realiach stolicy.
- „Farma lalek” (2013) – przeniesienie akcji poza wielkie miasto, brutalna zbrodnia i mała miejscowość z własnymi sekretami.
- „Przejęcie” (2014) – bardziej rozbudowany kryminał z wątkami ekonomicznymi; to za tę powieść autor otrzymał Nagrodę Wielkiego Kalibru.
- „Osiedle marzeń” (2016) – mroczna historia nowoczesnego osiedla, za którego fasadą kryją się przemoc i patologie.
- „Cienie” (2018) – Mortka wraca do Warszawy, a sprawa dotyka polityki i służb, podkręcając tempo i stawkę śledztwa.
- „Długa noc” (2022) – miejski kryminał, za który autor zdobył Nagrodę Kryminalnej Piły dla najlepszej polskiej miejskiej powieści kryminalnej; książkę wydało Wydawnictwo Marginesy.
- „Rytuał” (2025) – siódmy tom, w którym Mortka musi zmierzyć się z przeszłością i sprawą balansującą na granicy kryminału i thrillera psychologicznego.
Seria nie jest zamknięta, więc jeśli spodoba ci się styl autora, możesz liczyć na kolejne spotkania z Mortką. Wiele osób układa własną ścieżkę lektury: najpierw pierwsze dwa tomy, potem przerwa na „Żmijowisko” albo „Ranę”, a następnie powrót do kolejnych części cyklu.
Jak czytać Mortkę, jeśli nie lubisz zaczynać od debiutu?
Część czytelników woli startować od bardziej dopracowanych formalnie książek. W takim wariancie możesz zacząć od „Cieni” albo „Długiej nocy”, a później cofnąć się do „Podpalacza” i „Farmy lalek”. Fabuły poszczególnych tomów są zamknięte, więc taka zamiana jest możliwa, choć pewne wątki osobiste bohaterów nabiorą wtedy innego wydźwięku.
Cykl gliwicki – jaka kolejność najlepsza?
Cykl gliwicki przenosi akcję do rodzinnego miasta autora. Gliwice nie są tu anonimowym tłem – przestrzeń ma swój ciężar, a ulice, podwórka i lokale budują bardzo konkretny nastrój. Seria prowadzi czytelnika przez Śląsk widziany oczami prywatnego detektywa, który często działa na granicy prawa i własnego sumienia.
Dawid Wolski i mroczne Gliwice
Bohaterem cyklu jest prywatny śledczy Dawid Wolski – postać daleka od krystalicznego ideału, ale dzięki temu wiarygodna. Kryminalna intryga łączy się tu z lokalnym kolorytem i społecznymi napięciami regionu. W każdej części czuć, że pisarz zna te ulice, co przekłada się na szczegółowość opisów i wiarygodność tła.
Cykl gliwicki – książki po kolei
Choć każda część opowiada odrębną historię, wyraźnie widać rozwój postaci Wolskiego i relacji między bohaterami. Dlatego najlepiej trzymać się chronologii:
- „Wampir” (2015) – początek znajomości z Wolskim i wprowadzenie w atmosferę miasta, które ma swoje demony.
- „Zombie” (2017) – śledztwo zataczające szerokie kręgi, łączące przestępczość z lokalną elitą i przeszłością bohaterów.
- „Wilkołak” (2021) – najmroczniejsza z części, domykająca najważniejsze wątki trylogii; na jej podstawie powstało słuchowisko wyróżnione podczas Bestsellerów Empiku 2021.
Seria najlepiej działa czytana jednym ciągiem – wtedy wyraźnie widać zmiany Wolskiego i stopniowe odkrywanie rodzinnych tajemnic. „Wilkołaka” można też poznać w formie audio, zrealizowanej jako oryginalne słuchowisko w serwisie Empik Go, które nadaje całości filmową dynamikę.
Cykl o Bezimiennym – w jakiej kolejności sięgnąć po serię?
Cykl z Bezimiennym wyróżnia się na tle innych serii bardziej sensacyjnym sznytem. Tu mocniej czuć klimat powieści o twardych facetach z przeszłością, długach do spłacenia i układach przestępczych. Wszystko zaczęło się w internecie – od krótkich odcinków publikowanych w czasie lockdownu, które w krótkim czasie zdobyły ogromną publiczność.
Bezimienny – od internetowego serialu do serii powieści
„Prosta sprawa” startowała jako darmowa historia wrzucana przez autora w mediach społecznościowych. Czytelnicy śledzili ją na bieżąco, komentowali kolejne fragmenty, a zainteresowanie przerosło oczekiwania. Z czasem tekst został rozbudowany i przerodził się w pełnoprawną powieść. Sukces książki sprawił, że Chmielarz rozwinął opowieść o kolejne części, w których Bezimienny raz po raz wpada w coraz poważniejsze kłopoty.
Cykl o Bezimiennym – książki po kolei
W tym przypadku warto bezwzględnie trzymać się kolejności – wątki osobiste, relacje między bohaterami i konsekwencje wcześniejszych decyzji są tu szczególnie gęsto powiązane:
- „Prosta sprawa” (2020) – historia spłaty długu, która zamienia się w krwawą rozgrywkę na pograniczu kryminału i sensacji.
- „Dług honorowy” (2021) – kontynuacja, w której Bezimienny musi mierzyć się z konsekwencjami swoich działań, a stawka rośnie z rozdziału na rozdział.
- „Zwykła przyzwoitość” (2023) – bardziej gorzka i refleksyjna część, w której widać, jak przemoc i lojalność wpływają na życie bohaterów.
- „Rodzinny interes” (2024) – czwarty tom, rozwijający wątki związane z przestępczym światem i więziami rodzinnymi.
Seria o Bezimiennym dobrze sprawdzi się, jeśli cenisz tempo, dialogi i dynamiczną akcję. Warto jednak wiedzieć, że to cykl wyraźnie inny w tonie niż bardziej policyjny Mortka czy kameralne thrillery pokroju „Rany”.
Książki Wojciecha Chmielarza – zamknięte historie i nowości
Nie każdy lubi od razu wchodzić w wielotomowe serie. U Chmielarza znajdziesz też wiele osobnych powieści, które można czytać w dowolnej kolejności, traktując każdą jako odrębną całość. Łączy je koncentracja na psychologii postaci, relacjach i moralnych szarościach, ale fabuły są w pełni samodzielne.
Najgłośniejsze thrillery i kryminały jednostrzałowe
W grupie samodzielnych książek szczególnie wyróżniają się:
- „Żmijowisko” (2018) – kryminał o zaginionej nastolatce podczas wakacyjnego wyjazdu paczki znajomych; książka nagrodzona „Złotym Pociskiem” i zekranizowana jako serial telewizyjny.
- „Rana” (2019) – mroczna opowieść o szkole z tajemnicami i przemocy ukrytej za fasadą normalności.
- „Wyrwa” (2020) – historia mężczyzny, który po śmierci żony odkrywa, że jej życie wyglądało inaczej, niż myślał.
- „Za granicą” (2023) – powieść o związku wystawionym na próbę podczas rodzinnego wyjazdu do Chorwacji, gdzie błahe konflikty odsłaniają głębsze pęknięcia.
- „Zbędni” (2024) – thriller łączący dramat alkoholika z wątkiem tajemniczego turysty z Belgii i zagadkowymi wydarzeniami w ośrodku wypoczynkowym.
- „Złotowłosa” (2025) – gęsty, mroczny thriller psychologiczny, skupiony na historii Urszuli i gwałtownie narastającym napięciu.
- „Tam, gdzie zmrok zapada szybciej” (2026) – najnowsza powieść autora o Szwedzie z mroczną przeszłością, który próbuje zniknąć w podkarpackim miasteczku, gdzie dochodzi do serii zaginięć.
Wcześniej ukazała się także „Królowa głodu” (2014) – książka z wyraźnymi elementami fantastycznymi, ciekawa zwłaszcza dla czytelników, którzy cenią połączenie grozy, mroku i społecznych odniesień.
Jak ułożyć własną ścieżkę lektury?
Jeśli cenisz w pierwszej kolejności mocny ładunek emocjonalny i psychologiczny, możesz zacząć od zestawu: „Żmijowisko” → „Rana” → „Wyrwa”. Dla fanów tematów obyczajowych połączonych z kryminałem dobrym wyborem będzie kolejność: „Za granicą” → „Zbędni” → „Złotowłosa”. Z kolei osoby ciekawiące najnowszych trendów w dorobku autora chętnie sięgną najpierw po „Tam, gdzie zmrok zapada szybciej”, a dopiero potem nadrobią wcześniejsze tytuły.
Współpraca z Jakubem Ćwiekiem
Osobną część dorobku stanowi duet Wojciech Chmielarz – Jakub Ćwiek. Autor kryminałów, znany m.in. z serii o Mortce, połączył siły z pisarzem kojarzonym wcześniej z fantastyką. Efektem są projekty, które najpierw funkcjonowały jako seriale audio, a następnie trafiły też do druku. Wspólne tytuły to m.in. „Skowyt”, „Niech to usłyszą” oraz powieść „Najmilsi” z 2025 roku, koncentrująca się na losach korespondenta wojennego Marcina Lorenca.
Porównanie głównych cykli i typów powieści
Jeśli zastanawiasz się, od czego zacząć, możesz porównać najważniejsze linie twórczości Chmielarza:
| Rodzaj książek | Co dominuje | Propozycja na start |
| Cykl o Jakubie Mortce | Śledztwa policyjne w Polsce, tło społeczne, rozwój jednego bohatera | „Podpalacz” lub „Cienie” |
| Cykl gliwicki | Mroczny Śląsk, prywatny detektyw, lokalne układy | „Wampir” |
| Cykl o Bezimiennym | Dynamiczna sensacja, przestępczy półświatek, brutalne porachunki | „Prosta sprawa” |
| Samodzielne thrillery | Psychologia, relacje, pojedyncze mocne historie | „Żmijowisko” lub „Wyrwa” |
Jeśli zależy ci na pełnym obrazie twórczości Chmielarza, połącz lekturę cyklu o Jakubie Mortce z przynajmniej kilkoma powieściami jednostrzałowymi – dopiero wtedy widać, jak szerokie spektrum tematów i bohaterów ogarnia jego proza.
„Żmijowisko”, „Przejęcie”, „Wilkołak” i „Długa noc” tworzą zestaw tytułów, które przyniosły autorowi nagrody – od Nagrody Wielkiego Kalibru po wyróżnienia za serial audio w Empik Go – i dobrze pokazują skalę jego możliwości.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Od której serii najlepiej zacząć przygodę z Wojciechem Chmielarzem?
Najlepiej zacząć od cyklu o komisarzu Jakubie Mortce, potem przejść do cyklu gliwickiego, a następnie serii z Bezimiennym, przeplatając to powieściami jednostkowiymi jak Żmijowisko czy Rana.
Jaka jest właściwa kolejność czytania serii o komisarzu Jakubie Mortce?
Seria liczy 7 tomów i warto czytać je chronologicznie: Podpalacz, Farma lalek, Przejęcie, Osiedle marzeń, Cienie, Długa noc i Rytuał.
Czy mogę zacząć czytać Mortkę od nowszych tomów, a potem wrócić do debiutu?
Tak — można rozpocząć od bardziej dopracowanych książek jak Cienie czy Długa noc, a potem sięgnąć po Podpalacza i Farmę lalek, choć niektóre wątki osobiste zyskają inny kontekst.
W jakiej kolejności czytać cykl gliwicki?
Cykl gliwicki najlepiej czytać po kolei: Wampir, Zombie i Wilkołak, by obserwować rozwój Dawida Wolskiego i odkrywanie rodzinnych tajemnic.
Jaką kolejność zachować w serii o Bezimiennym?
Tu trzymanie się porządku jest istotne: Prosta sprawa, Dług honorowy, Zwykła przyzwoitość i Rodzinny interes, ponieważ wątki i konsekwencje mocno się ze sobą łączą.
Które książki Chmielarza są samodzielnymi powieściami i od czego zacząć, jeśli nie chcę serii?
Do samodzielnych pozycji należą m.in. Żmijowisko, Rana, Wyrwa, Za granicą, Zbędni, Złotowłosa i Tam, gdzie zmrok zapada szybciej; jeśli wolisz zamknięte historie, warto zacząć od Żmijowiska lub Wyrwy.
Które tytuły Chmielarza zdobyły nagrody i wyróżnienia?
Wyróżnione są m.in. Przejęcie (Nagroda Wielkiego Kalibru), Żmijowisko (Złoty Pocisk), Długa noc (Nagroda Kryminalnej Piły) oraz Wilkołak w formie słuchowiska nagrodzone na Bestsellerach Empiku.
Czy Wojciech Chmielarz współpracował z innymi autorami?
Tak — współpracował z Jakubem Ćwiekiem przy projektach audio i książkach, m.in. Skowyt, Niech to usłyszą oraz powieści Najmilsi z 2025 roku.