Irena Małysa – kolejność książek i przewodnik po twórczości

Szczegółowa kolejność książek Ireny Małysy wygląda tak: najpierw cykl „Baśka Zajda” od tomu „W cieniu Babiej Góry” (2021) do „Polowania na Babiej Górze” (2025), a obok niego osobno warto sięgnąć po „Mosty na Wiśle” (2024) oraz serię dla dzieci „Psia chatka” (2026). Taki porządek czytania pozwoli ci wychwycić rozwój bohaterów, nawiązania historyczne i subtelne motywy folklorystyczne, które autorka ukrywa między kolejnymi śledztwami. Jeśli lubisz kryminały z góralskim temperamentem, emocjami i przemyślanymi zagadkami, w tym przewodniku znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz, by wejść w świat Ireny Małysy.

Od czego zacząć czytanie Ireny Małysy?

Najbezpieczniejszym punktem startu jest zawsze debiut. W przypadku, gdy interesuje cię przede wszystkim kryminał, najlepiej zacząć od „W cieniu Babiej Góry”, czyli pierwszego tomu serii o policjantce Baśce Zajdzie. To tutaj rodzi się charakterystyczny klimat Babiej Góry, łączący mroczną tajemnicę, lokalny folklor i dramat rodzinny. Kolejne tomy rozwijają zarówno postać śledczej, jak i sieć powiązanych ze sobą spraw.

Jeśli bliżej ci do miejskich historii, możesz wystartować od „Mostów na Wiśle”. To samodzielny krakowski kryminał, który nie wymaga znajomości wcześniejszych tytułów. Dla młodszych czytelników – lub dorosłych szukających ciepłej, zwierzęcej narracji – świetnym początkiem będzie cykl „Psia chatka”, w którym autorka, pedagożka specjalna i opiekunka psiego domu tymczasowego, przenosi swoją wrażliwość na grunt literatury dziecięcej.

Jaka jest kolejność książek z serii „Baśka Zajda”?

Seria „Baśka Zajda” to trzon kryminalnej twórczości Ireny Małysy. Składa się z pięciu tomów, z których każdy opowiada odrębną sprawę, ale w tle rozwija się życie osobiste głównej bohaterki i relacje z mieszkańcami okolic Babiej Góry. Chronologiczne czytanie ma tu ogromne znaczenie – śledzimy wtedy zarówno traumę po pracy w Krakowie, jak i stopniową zmianę Baśki po kolejnych śledztwach.

„W cieniu Babiej Góry” – tom 1

Powieść „W cieniu Babiej Góry” z 2021 roku to debiut autorki i otwarcie cyklu o byłej policjantce spod Babiej Góry. Baśka wraca z Krakowa do rodzinnej Zawoi, teoretycznie po to, by się wyciszyć i odciąć od trudnej przeszłości zawodowej. Szybko zostaje jednak wciągnięta w sprawę śmierci przyjaciółki Izy – córki lokalnego posła – znalezionej martwej po wieczorze panieńskim na szlaku. W tle pojawia się wątek katastrofy lotniczej z 1969 roku, która wciąż rezonuje w lokalnej społeczności. Pierwszy tom dobrze pokazuje to, z czego autorka jest znana: gęstą atmosferę, realizm psychologiczny i wyczucie detalu obyczajowego.

„Więcej niż jedno życie” – tom 2

W drugim tomie, „Więcej niż jedno życie” z 2022 roku, Baśka angażuje się w zbiórkę pieniędzy na leczenie ciężko chorego Mateuszka – syna sąsiadki. W szpitalu pediatrycznym w Krakowie dochodzi do śmierci doktor Marty Kuc, która wypada z okna. Oficjalna wersja sugeruje nieszczęśliwy wypadek lub samobójstwo, ale śledztwo odsłania napięcia między lekarzami i rodzicami, presję związaną z leczeniem dzieci oraz dramatyczne decyzje, które ktoś chce ukryć. Autorka łączy tu wątki medyczne, społeczne i kryminalne, pokazując, jak bardzo kruche jest zaufanie do systemu ochrony zdrowia.

„Daleko od Babiej Góry” – tom 3

Tom trzeci, „Daleko od Babiej Góry” (2023), przenosi ciężar akcji poza znane z wcześniejszych książek rejony. Baśka nadal mierzy się z własnymi demonami, ale przy okazji śledztwa jeszcze mocniej widać jej nieustępliwość i lojalność wobec ludzi, którym obiecała pomoc. Narracja mocniej podkreśla także wątki obyczajowe – relacje rodzinne, konsekwencje dawnych wyborów i to, jak przeszłość potrafi nagle wrócić w najmniej spodziewanym momencie.

„Demony Babiej Góry” – tom 4

W „Demonach Babiej Góry” z 2024 roku Baśka wyjeżdża nad morze – do niewielkiej miejscowości Marucice. Chce odpocząć, ale na miejscu okazuje się, że właścicielka wynajmowanego domku zniknęła, a potem zaczynają znikać kolejne osoby. Górski mit Babiej Góry spotyka się tu z klimatem nadmorskiej miejscowości poza sezonem, pełnej sekretów mieszkańców i przyjezdnych. Tytułowe „demony” dotyczą nie tylko samego masywu górskiego, lecz także niewyjaśnionych win i krzywd, które ciągną się za bohaterami.

„Polowanie na Babiej Górze” – tom 5

W piątej części serii, „Polowanie na Babiej Górze” (2025), autorka wraca do dobrze znanych miłośnikom cyklu rejonów górskich, jednocześnie podbijając napięcie związane z samym śledztwem. Oceny czytelników – według serwisów czytelniczych 7,4 na 10 – wskazują, że seria trzyma formę, a Baśka jako bohaterka rozwija się w wiarygodny, stopniowy sposób. Widać też coraz mocniejszą obecność lokalnych legend i motywów ludowych, wpisanych w strukturę kryminalnej zagadki.

Seria „Baśka Zajda” liczy obecnie 5 tomów, a debiut „W cieniu Babiej Góry” stał się w Polsce bestsellerem, co potwierdziło, że czytelnicy czekają na kryminały osadzone w konkretnym, silnie zarysowanym miejscu.

Jak czytać samodzielne kryminały Ireny Małysy?

Obok cyklu górskiego ważne miejsce zajmuje samodzielna powieść kryminalna „Mosty na Wiśle”. To książka, w której nie pojawia się Baśka Zajda, a głównym „bohaterem” staje się Kraków – ze swoją historią, mostami, zaułkami i pamięcią wojny. Autorka sięga tutaj po zbrodnie sięgające czasów II wojny światowej oraz lata 90., gdy w mieście zaczynają ginąć kolejni Niemcy. Teraźniejszość zderza się z nierozliczoną przeszłością, a topografia miasta wpływa bezpośrednio na sposób prowadzenia śledztwa.

Ten tytuł warto traktować jako osobny rozdział twórczości Małysy: nie wymaga on znajomości żadnego tomu z cyklu o Baśce, ale dobrze pokazuje, jak autorka łączy wątki historyczne z bieżącym śledztwem. Dla wielu czytelników – co widać w recenzjach – to właśnie ta powieść potwierdziła, że pisarka potrafi budować napięcie również poza ukochaną Babią Górą.

Jak wygląda seria „Psia chatka” dla dzieci?

W 2026 roku Irena Małysa rozwija inną część swojego literackiego świata – literaturę dziecięcą. Cykl „Psia chatka” to dwa tomy, które pokazują zupełnie inne oblicze autorki znanej wcześniej głównie z mrocznych kryminałów. Tutaj na pierwszy plan wychodzi wrażliwość pedagogiczna, doświadczenie w pracy z dziećmi i realne zaangażowanie w pomoc zwierzętom, bo pisarka prowadzi dom tymczasowy dla bezdomnych psów.

„Szczeniaki w potrzebie” – tom 1

W pierwszej części, „Szczeniaki w potrzebie” (2026), młodzi czytelnicy poznają świat z perspektywy dzieci i zwierząt, między którymi rodzi się więź. Książka zbiera bardzo wysokie noty – 9,3 na 10 u czytelników – co pokazuje, że połączenie historii o psach z edukacją na temat odpowiedzialności za czworonogi trafiło w oczekiwania rodzin i nauczycieli. Narracja jest ciepła, ale nie cukrowa; obok zabawnych sytuacji pojawiają się trudniejsze tematy jak porzucenie czy lęk zwierząt.

„Trening czyni mistrza” – tom 2

Drugi tom cyklu, „Trening czyni mistrza” (2026), idzie krok dalej i pokazuje, jak ważna jest cierpliwość i konsekwencja w pracy z psem. Motyw szkolenia – zarówno zwierzęcia, jak i samego dziecka – staje się osią opowieści. Dzięki temu książka dobrze sprawdza się nie tylko jako lektura przed snem, lecz także jako punkt wyjścia do rozmów o granicach, zasadach i empatii. To naturalne przedłużenie tego, czym autorka zajmuje się poza literaturą: wsparciem zwierząt w procesie adopcji i budowaniem świadomych relacji człowiek–pies.

Cykl „Psia chatka” liczy 2 tomy i łączy fabułę z wiedzą o opiece nad zwierzętami, co szczególnie docenią rodzice i nauczyciele szukający wartościowych książek dla dzieci.

Jak uporządkować kolejność lektury twórczości Ireny Małysy?

Jeśli chcesz ułożyć sobie plan czytania całej prozy kryminalnej Ireny Małysy, możesz wykorzystać prosty schemat rocznikowy. Poniżej znajdziesz tabelę z chronologią wydawania najważniejszych książek, podzieloną na serie i samodzielne tytuły:

Taki układ pozwala ci zdecydować, czy chcesz czytać w porządku publikacji, czy raczej podzielić lektury tematycznie. Wielu czytelników wybiera najpierw całą serię o Baśce Zajdzie – od górskiego debiutu po nowsze tomy – a dopiero później sięga po „Mosty na Wiśle” i książki z cyklu „Psia chatka”. Inni mieszają te porządki, przeplatając cięższe kryminały lżejszymi historiami o zwierzętach, co dobrze sprawdza się w zabieganym 2026 roku.

Irena Małysa – pedagożka specjalna, opiekunka domu tymczasowego dla psów i autorka kryminałów – buduje spójny świat, w którym Baśka Zajda, Babia Góra i Kraków tworzą mocne tło dla wielowątkowych zagadek.